Rhydwen Drive – Cyngor Sir Ddinbych – ORP 1

Cefndir

Mae Cyngor Sir Dinbych, trwy gyllid ORP 1, wedi cynnal rhaglen brofi a dysgu sy'n manylu ar sut i wneud y gorau o gyflwyno mesurau ôl-osod i leihau allyriadau CO2 a chefnogi tenantiaid yn Sir Dinbych. Ar gyfer ORP 1.0, dewiswyd 54 o eiddo ym Meliden, Prestatyn i gael EWI gwlân craig, Toeau newydd, inswleiddio toeau, systemau PV a Batris gyda'r nod o leihau CO2e gan wneud cartrefi'n gynhesach, darparu biliau trydan is a gwella bywydau. Roedd gan eiddo hefyd byrth a synwyryddion wedi'u gwifrau i fonitro'r defnydd o ynni a'r amgylchedd. Mae'r canfyddiadau o ddata a gasglwyd o'r synwyryddion PV solar a'r amgylchedd, yn ogystal ag adborth tenantiaid, a thystysgrifau EPC wedi'u diweddaru, yn dangos y gall datgarboneiddio fod o fudd i denantiaid a'r amgylchedd.

Dysgu o’r prosiect

• Ar ôl y gwaith ôl-osod, codwyd sgoriau Tystysgrif Perfformiad Ynni pob eiddo i A, B neu C
• Dadansoddwyd y paneli solar ffotofoltäig i nodi’r perfformiad gorau. Nid oedd yn syndod mai hwn oedd gan baneli â lleoliad sy’n wynebu’r de. Fodd bynnag, roedd cysgodion ar doeau hefyd yn effeithio ar ba mor dda y mae system paneli solar ffotofoltäig yn gweithredu. Roedd batris yn cael eu storio yn hwy na’r amser a ddymunir o ganlyniad i gyfyngiadau symud Covid-19 ac felly roedd angen gwaith cynnal a chadw ychwanegol. Penderfynwyd peidio ag adnewyddu’r systemau hyn nes bod dealltwriaeth well o’r gofynion cynnal a chadw ac iechyd a diogelwch ar gyfer batris.
• Mae dadansoddiad o arbedion yn dangos amrywiaeth eang o fuddion yn dibynnu ar ffactorau allanol; fodd bynnag, mae pob eiddo wedi gweld arbedion o ganlyniad i’r inswleiddio a’r paneli solar ffotofoltäig.
• Gall simneiau, a choed, leihau'r ynni a gynhyrchir yn fawr gan nad yw gwrthdroyddion wedi'u cynllunio ar gyfer paneli sydd i gyd yn cynhyrchu gwahanol symiau o drydan. Ar gyfer yn ddiweddarach (ar ôl ORP 2.2) fe wnaethom ddefnyddio Optimeiddiwyr Pŵer sy'n helpu i leihau'r golled oherwydd cysgodion. Byddwn hefyd yn ystyried Micro-Gwrthdroyddion. Yr opsiwn olaf i optimeiddio PV yw gosod paneli ar y cyfeiriad sy'n wynebu'r De yn unig (Gweler Astudiaeth Achos ar gyfer ORP 3.2 Sir Ddinbych) Mae hyn yn haws lle mae pob eiddo ar stryd yn wynebu'r De.
• Yn y ffair swyddi a gefnogir gan Sustainable Building Services (UK) Ltd yn Neuadd Dref y Rhyl, dangosodd deg o bobl ddiddordeb mewn gyrfa mewn ôl-osod.
• Mae technoleg bob amser yn esblygu, gall diogelu eiddo at y dyfodol fod yn gymhleth, ac mae’n well gwneud prosiectau llai a bob amser chwilio er mwyn dod o hyd i ddyfeisiau rhatach (technoleg a data) a mwy effeithlon sy’n haws eu cynnal a chadw ac i denantiaid eu defnyddio.
• PV, Gwrthdroyddion, a Batris wedi'u gosod ochr yn ochr â hyfforddiant ar gyfer gosod y technolegau hyn mewn tai cymdeithasol. Mae dysgu o gyfeiriadedd paneli PV, gofynion cynnal a chadw Batris ac effaith cysgodion o simneiau, adeiladau cyfagos, a choed bellach yn cael eu deall yn well.

Arloesi yn y prosiect

• Defnydd cyntaf o PV mewn tai cymdeithasol i Gyngor Sir Dinbych
• Defnydd cyntaf o synwyryddion IES ac Amgylcheddol mewn tai DCC
• Defnydd cyntaf o Rockwall EWI yn CSDd

Heriau

• Nid oedd gan 3 eiddo PV oherwydd problemau gyda waliau cydrannol
• Yn anffodus, nid oedd gan 7 eiddo EWI oherwydd problemau mynediad.
• Mae gosod a chael manteision IES a synwyryddion amgylcheddol yn dibynnu ar sawl ffactor cyfyngol, mynediad i'r eiddo, gosodiad cywir, darllen codau QR a rhifau cyfresol yn gywir, cysylltiad rhyngrwyd da, cost data telathrebu, dangosfwrdd da sy'n arddangos data'n gywir, yn ogystal â dadansoddiad cywir o ddata. Mae rhwystrau mewn unrhyw ran o'r gadwyn hon yn arwain at fylchau data drud.
• Gosodwyd y batris yn hwyr oherwydd cyfyngiadau symud Covid-19 ac mae hyn wedi cael effaith hirdymor ar gynnal a chadw’r batris
• Yn ystod covid roedd sawl problem a effeithiodd ar gyflwyno synwyryddion IES, PV a Batris.
• Roedd batris yn y storfa, gan ddiddymu’r warant, sy’n nodi na ddylid gadael batris heb eu defnyddio am gyfnod estynedig.
• Roedd gosod technolegau newydd yn ei gwneud yn ofynnol i denantiaid ymgysylltu yn ystod cyfnod o gloeon cyson a hunanynysu.”